WTW-filter vervangen: wanneer, hoe vaak en welke filterklasse
Een WTW-filter vervangen is het goedkoopste onderhoud aan een ventilatiesysteem en tegelijk het meest overgeslagen. Een vervuild filter kost eerst energie, daarna luchtkwaliteit en uiteindelijk de warmtewisselaar zelf, want het vuil dat het filter niet meer tegenhoudt komt in de wisselaar terecht. Het eind van de zomer is het natuurlijke moment om dit op te pakken: het pollenseizoen zit erop en het stookseizoen komt eraan, precies de periode waarin u het rendement van de warmteterugwinning nodig hebt.
Wanneer moet u het WTW-filter vervangen?
Ga niet op het oog af. Een filter dat er grijs uitziet kan nog prima werken, en een filter dat licht lijkt kan al dichtgeslibd zijn met fijn stof dat u niet ziet. Er zijn drie betrouwbare signalen. Het eerste is de drukval: loopt het drukverschil over het filter op, dan moet de ventilator harder werken om hetzelfde debiet te leveren. Veel units meten dat zelf en geven een melding. Het tweede is het debiet: haalt het systeem op dezelfde stand minder lucht dan bij oplevering, dan zit het meestal in het filter. Het derde is de kalender, als eenvoudige achtervang wanneer u niets meet.
Hoe vaak, en waarvan hangt dat af?
Voor een WTW-unit in een woning of klein kantoor is twee keer per jaar een verdedigbaar uitgangspunt: één keer na het pollenseizoen en één keer voor de winter. Daar zijn twee dingen op van invloed. De locatie is het belangrijkste: langs een drukke weg, bij een bouwplaats of in een landelijke omgeving met veel gewasstof loopt een toevoerfilter twee keer zo snel vol als in een rustige woonwijk. En de filterklasse zelf speelt mee, want een fijner filter houdt meer tegen en raakt daardoor eerder vol. Het afvoerfilter blijft doorgaans langer schoon dan het toevoerfilter.
Welke filterklasse hoort waar?
Filters worden geclassificeerd volgens ISO 16890, dat de oude F- en G-klassen heeft vervangen. De indeling zegt welk deel van welke deeltjesgrootte het filter afvangt. Voor de toevoerzijde is de fijnere klasse relevant, voor de afvoerzijde volstaat vaak een grovere.
| Klasse | Houdt tegen | Toepassing | Wisselen |
|---|---|---|---|
| ISO Coarse | Grof stof, insecten, pluizen | Afvoerzijde, voorfilter | 1× per jaar |
| ISO ePM10 | Deeltjes tot 10 micrometer | Toevoer in rustige omgeving | 1 tot 2× per jaar |
| ISO ePM1 | Fijnstof, roet, een deel van de pollen | Toevoer bij verkeer of industrie | 2× per jaar |
| Zakkenfilter | Groter vuilvolume bij gelijke klasse | Luchtbehandelingskasten | Op drukval |
Ga niet zomaar een klasse fijner zitten omdat het beter klinkt. Een fijner filter geeft meer drukverlies, en als de ventilator daar niet op is berekend levert het systeem minder lucht. Zit u in een omgeving met veel fijnstof, kies dan een fijner filter én controleer of het werkpunt van de ventilator dat aankan. Achtergrond over de gezondheidskant van fijnstof binnen vindt u bij GGD Leefomgeving, en de certificering van filters loopt onder meer via Eurovent.
Zo wisselt u het filter zonder schade
Zet de unit spanningsloos, dat scheelt u een ventilator die aanslaat terwijl uw hand in de behuizing zit. Let bij het uitnemen op de luchtrichtingpijl op het frame en plaats het nieuwe filter dezelfde kant op. Controleer of de afdichting rondom aanligt: een filter dat niet strak in het frame zit laat lucht er langs, en dan filtert u niets. Loop bij de gelegenheid ook de condensafvoer en de filterhouders na, en reset daarna de filtermelding zodat het interval opnieuw begint te lopen. Noteer de datum op het filter of in het logboek, want de volgende keer wilt u weten hoe lang het heeft gezeten.
Waarom dit meer oplevert dan een vervangfilter kost
Bij vervuilde filters gebeuren er drie dingen tegelijk. De ventilator draait harder en verbruikt meer, het debiet zakt zodat de CO2 in de ruimte oploopt, en het rendement van de warmtewisselaar daalt omdat er minder lucht langs gaat. Dat laatste is het pijnlijkste, want dat is precies de reden dat er een WTW-unit is geplaatst. Loopt het vuil door naar de wisselaar, dan wordt het schoonmaken daarvan een klus die veelvouden kost van een set filters. Voor investeringen in energiezuinige ventilatietechniek bestaat daarnaast fiscale ruimte via de EIA-regeling, maar het rendement waarop u dan rekent haalt u alleen bij onderhoud dat op orde is.
Lucht & Ventilatie: advies en componenten
Lucht & Ventilatie levert luchttechnische componenten voor woningbouw, kantoren, scholen, zorg en industrie, met ruim 50 jaar ervaring in de luchttechniek in huis. Wij hebben filters en filterboxen in alle gangbare klassen en maten uit voorraad, ook voor luchtbehandelingskasten. Weet u niet welke maat of klasse in uw unit hoort, dan zoeken onze specialisten dat voor u op.
Veelgestelde vragen
Kan ik een WTW-filter schoonmaken in plaats van vervangen?
Bij een grof voorfilter kunt u het vuil er voorzichtig uitkloppen of afzuigen, en dat rekt de levensduur wat op. Fijne filters van de klasse ePM10 en ePM1 kunt u niet schoonmaken: het filtermateriaal beschadigt en de afvangwerking gaat eraf. Uitwassen met water maakt een filter definitief onbruikbaar.
Wat gebeurt er als ik het filter een jaar laat zitten?
Het drukverlies loopt op, de ventilator verbruikt meer en het geleverde debiet zakt. Daarna neemt de luchtkwaliteit in de ruimte af en daalt het rendement van de warmteterugwinning. Op langere termijn slaat het vuil dat langs het filter komt neer in de warmtewisselaar, en die schoonmaken is een aanzienlijk duurdere ingreep.
Waar vind ik de juiste filtermaat voor mijn unit?
De maat staat meestal op het frame van het oude filter of in de documentatie van de unit, samen met het type en de klasse. Neem beide over bij een nieuwe set. Past een standaardmaat niet, dan is een filter op maat in een filterbox vaak de nette oplossing.
Wanneer is het beste moment in het jaar?
Aan het einde van de zomer, na het pollenseizoen en voor het stookseizoen. Dan gaat u de winter in met het volle rendement van de warmteterugwinning. Wisselt u twee keer per jaar, dan is het voorjaar het tweede logische moment, meteen na de eerste pollengolf.
Filters nodig voor uw unit?
Bekijk ons aanbod filters en filterboxen of neem contact op met onze specialisten voor de juiste maat en klasse bij uw ventilatiesysteem.
