TOjuli en GTO: oververhitting voorkomen met slimme ventilatie

Nieuwbouwwoningen worden in de zomer snel te warm. Sinds de invoering van de BENG-eisen moet u bij de bouwaanvraag daarom aantonen dat het risico op oververhitting beperkt blijft. Dat gebeurt met de TOjuli-indicator, en bij een te hoge uitkomst met een aanvullende GTO-berekening. Slimme ventilatie is een van de goedkoopste manieren om aan die eis te voldoen. U leest hier wat TOjuli en GTO precies inhouden en met welke ventilatiemaatregelen u de zomerse warmte terugdringt.

Wat is de TOjuli-eis?

TOjuli is de indicator die binnen de BENG-eisen het risico op oververhitting in een woning aangeeft. De waarde wordt per bouwaanvraag berekend voor woningen zonder actieve koeling. De grenswaarde is 1,20. Blijft de uitkomst daaronder, dan is het risico op te hoge binnentemperaturen aanvaardbaar en zijn er geen aanvullende stappen nodig. Komt de waarde erboven, dan moet u extra maatregelen nemen of met een uitgebreidere berekening aantonen dat het binnenklimaat toch comfortabel blijft. De achterliggende gedachte is eenvoudig: goed geïsoleerde en luchtdichte woningen houden warmte langer vast, en zonder de juiste ventilatie en zonwering loopt de temperatuur in de zomer snel op. Meer achtergrond over de BENG-eisen vindt u bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Wanneer een GTO-berekening nodig is

Overschrijdt de waarde de grens van 1,20, dan is een GTO-berekening een van de opties. GTO staat voor gewogen temperatuuroverschrijding. Met een dynamische simulatie wordt berekend hoeveel uren per jaar de binnentemperatuur boven een comfortabele grens uitkomt, waarbij de warmere uren zwaarder meetellen. Die berekening loopt over de periode van eind april tot eind september, dag en nacht. Het aantal gewogen uren mag per verblijfsruimte niet hoger zijn dan 450. Blijft u daaronder, dan voldoet de woning alsnog, ook als de eerste uitkomst boven de grens lag. Sinds 1 juli 2024 gelden er strengere rekenregels voor deze berekening, waardoor het belang van goede ventilatie en zonwering verder is toegenomen.

Hoe ventilatie de TOjuli-waarde verlaagt

Actieve koeling is de meest voor de hand liggende oplossing, maar ook de duurste in aanschaf en verbruik. Ventilatie biedt een goedkoper alternatief dat het risico op oververhitting aantoonbaar verlaagt, zowel in de indicator als in het aantal gewogen uren. In de praktijk begint een goed ontwerp bij het weren van warmte met zonwering, gevolgd door het afvoeren van warmte met ventilatie. Pas als sluitstuk komt eventueel actieve koeling in beeld. De drie belangrijkste ventilatiemaatregelen zetten we hieronder op een rij.

Spuiventilatie

Spuiventilatie is het kortstondig sterk verhogen van de ventilatie, bijvoorbeeld door ramen en roosters ruim open te zetten. Zo voert u overtollige warmte in korte tijd af. Voldoende doorstroomoppervlak is daarbij belangrijk: ruime ventilatieroosters en te openen delen aan twee gevels zorgen voor een effectieve dwarsventilatie door de woning.

Zomernachtventilatie

Zomernachtventilatie, ook wel nachtventilatie genoemd, benut de koele nachtlucht om het gebouw en de bouwmassa af te koelen. De volgende ochtend begint de woning dan koeler, waardoor de temperatuur overdag minder snel oploopt. Dit is een van de effectiefste maatregelen tegen oververhitting en telt in de berekening flink mee. Een ventilatiesysteem dat automatisch op de buiten- en binnentemperatuur regelt, benut die koele nachtlucht zonder dat bewoners er ’s nachts naar hoeven om te kijken.

WTW met zomerbypass

Een balansventilatiesysteem met warmteterugwinning wint in de winter warmte terug uit de afvoerlucht. In de zomer is dat juist ongewenst. Een WTW-unit met een automatische zomerbypass slaat de warmtewisselaar dan over, zodat de koele buitenlucht niet wordt voorverwarmd. Zo koelt het systeem ’s nachts effectief en houdt het de aanvoertemperatuur overdag laag.

Maatregelen tegen oververhitting vergeleken

Geen enkele maatregel staat op zichzelf. De onderstaande vergelijking laat zien wat elke maatregel bijdraagt en waar u op moet letten.

De juiste componenten voor een koel binnenklimaat

Welke combinatie het beste werkt, hangt af van het ontwerp, de oriëntatie en het gebruik van de woning. Lucht & Ventilatie levert de componenten die u daarvoor nodig heeft: WTW-units met zomerbypass, ruime ventilatieroosters voor spui- en nachtventilatie en complete luchtbehandeling voor grotere projecten. Wilt u naast ventilatie ook actief maar zuinig koelen, dan is adiabatische koeling een vorm van koeling zonder airco die een stuk energiezuiniger is dan een traditioneel koelsysteem. Zo bouwt u stap voor stap een woning die ook in een hete zomer aangenaam blijft.

Lucht & Ventilatie: advies over gezonde ventilatie

Lucht & Ventilatie levert luchttechnische componenten voor woningen, kantoren, scholen, zorg en industrie, met ruim 50 jaar ervaring in de luchttechniek in huis. Wij denken met u mee over een ventilatieontwerp dat comfortabel is én aan de eisen voldoet, zodat u zonder dure koeling het risico op oververhitting beperkt. Onze specialisten adviseren u graag over de juiste opbouw en leveren uitsluitend A-kwaliteit met snelle levering.

Veelgestelde vragen over TOjuli en GTO

Advies over ventilatie tegen oververhitting?

Wilt u weten met welke ventilatiemaatregelen u aan de eisen rond oververhitting voldoet? Bekijk ons aanbod luchtbehandeling of neem contact op voor persoonlijk advies over de juiste componenten voor een koel en gezond binnenklimaat.